UNCLOS៖ របត់ថ្មីនៃសមុទ្រកម្ពុជា ពង្រឹងអធិបតេយ្យ-សេដ្ឋកិច្ចខៀវ

ក្នុងយុគសម័យដែលភូមិសាស្ត្រនយោបាយសមុទ្រ​កំពុងក្តៅគគុក អនុសញ្ញា UNCLOS ឆ្នាំ១៩៨២ បានក្លាយជា «រដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃមហាសមុទ្រ» ដែលកម្ពុជាមិនអាចខ្វះបាន។

បន្ទាប់ពីចុះហត្ថលេខាតាំងពីឆ្នាំ១៩៨៣ កម្ពុជាបានក្លាយជាសមាជិកពេញសិទ្ធិជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី៨ មីនា ២០២៦ បន្ទាប់ពីការអនុម័តឯកច្ឆន្ទពីសភាជាតិ។

តើ UNCLOS ជាអ្វី?

UNCLOS ជាក្របខ័ណ្ឌច្បាប់អន្តរជាតិដ៏ទូលំទូលាយបំផុត កំណត់សិទ្ធិ និងកាតព្វកិច្ចប្រទេសនានាលើការប្រើប្រាស់សមុទ្រ៖

• កំណត់ព្រំដែនសមុទ្រ (សមុទ្រអាណាខេត្ត, EEZ)
• គ្រប់គ្រងធនធានធម្មជាតិ (ត្រី, ប្រេង, ឧស្ម័ន)
• ការពារបរិស្ថានសមុទ្រ និងនាវាចរណ៍

ហេតុអ្វី UNCLOS សំខាន់សម្រាប់កម្ពុជា?

១. ការពារអធិបតេយ្យភាពសមុទ្រ — កម្ពុជាមានមូលដ្ឋានច្បាប់រឹងមាំក្នុងការតវ៉ារាល់ការរំលោភបំពានពីរដ្ឋដទៃ។

២. ដោះស្រាយតំបន់សមុទ្រត្រួតគ្នា (OCA) — ជាពិសេសជាមួយថៃក្នុងឈូងសមុទ្រថៃ ជំរុញការចរចាសន្តិវិធីដើម្បីបែងចែកធនធានប្រេង និងឧស្ម័ន។

៣. កាលានុវត្តភាពសេដ្ឋកិច្ចខៀវ — UNCLOS អនុញ្ញាតឲ្យកម្ពុជាមានសិទ្ធិផ្តាច់មុខលើធនធានក្នុង EEZ រហូត ២០០ម៉ាយ ជម្រុញវិស័យនេសាទ ថាមពលក្រោមបាតសមុទ្រ និងកំពង់ផែទឹកជ្រៅ។

៤. សម្លេងលើឆាកអន្តរជាតិ — កម្ពុជាអាចបោះឆ្នោតជ្រើសរើសចៅក្រម ITLOS និងចូលរួមអាជ្ញាធរបាតសមុទ្រអន្តរជាតិ បង្កើនតួនាទីក្នុងអាស៊ាន និងពិភពលោក។

ទស្សនៈវិភាគ

ការផ្តល់សច្ចាប័នលើ UNCLOS បង្ហាញការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់កម្ពុជាចំពោះ «ពហុភាគីនិយម» និង «នីតិរដ្ឋ»។ នៅក្នុងជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង កម្ពុជាតែងតែជំរុញឲ្យគ្រប់ភាគីដោះស្រាយតាមច្បាប់អន្តរជាតិ និង UNCLOS ដើម្បីស្ថិរភាពតំបន់។

សរុបមក កម្ពុជាបានដាក់លិខិតុបករណ៍តម្កល់សច្ចាប័នទៅ UN កាលពីខែកុម្ភៈ ហើយច្បាប់នេះចូលជាធរមានពេញលេញនៅខែមីនា ២០២៦ បើកទំព័រថ្មីនៃប្រវត្តិសាស្ត្រសមុទ្រកម្ពុជា៕